Mùa thu năm 1010, vua Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) ban “Chiếu dời đô” (Thiên đô chiếu), quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) – vùng đất núi non hiểm trở từng là căn cứ phòng thủ của nhà Đinh, nhà Tiền Lê – về thành Đại La, sau đổi tên thành Thăng Long, tức Hà Nội ngày nay. Đây được xem là một trong những quyết định có tầm nhìn chiến lược dài hạn nhất trong lịch sử lập quốc của Việt Nam.
Lý lẽ trong Chiếu dời đô
Trong bản chiếu, Lý Công Uẩn phân tích rõ lý do: Hoa Lư là vùng đất chật hẹp, ẩm thấp, chỉ phù hợp cho việc phòng thủ quân sự trong giai đoạn đất nước còn non trẻ, nhiều biến động, chứ không thể là nơi để một vương triều phát triển lâu dài, thịnh vượng. Trong khi đó, thành Đại La – nơi vua nhận định là “ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi”, có địa thế bằng phẳng, rộng rãi, cao ráo, thuận lợi cả về giao thông đường thủy lẫn đường bộ – hội đủ điều kiện để trở thành kinh đô “muôn đời” của đất nước.
“Trên vâng mệnh trời, dưới theo lòng dân”
Điều đáng chú ý trong tư duy chính trị thể hiện qua Chiếu dời đô là sự kết hợp giữa yếu tố “thiên mệnh” theo quan niệm thời đó với yếu tố thực tế – lợi ích lâu dài của dân chúng và đất nước. Nhà vua không chỉ viện dẫn ý trời, mà còn nhấn mạnh việc dời đô là để mưu tính kế sách cho con cháu muôn đời sau, để đất nước được phát triển thịnh vượng – một cách lập luận vừa hợp thời, vừa cho thấy tầm nhìn vượt ra khỏi lợi ích trước mắt.
Tầm nhìn được kiểm chứng bằng hơn một nghìn năm lịch sử
Không giống nhiều quyết định chính trị chỉ có giá trị nhất thời, việc dời đô về Thăng Long đã được lịch sử kiểm chứng: hơn một nghìn năm sau, mảnh đất ấy vẫn là trung tâm chính trị, văn hóa của Việt Nam. Đây là một minh chứng cho việc một quyết định đúng đắn, dựa trên sự thấu hiểu thực địa và tầm nhìn dài hạn thay vì chỉ để giải quyết vấn đề trước mắt, có thể tạo ra giá trị bền vững vượt xa tuổi thọ của người đưa ra quyết định đó.
Nguồn tham khảo
- Wikipedia tiếng Việt – “Chiếu dời đô”
- VietnamNet – “Chiếu dời đô: Trên vâng mệnh trời, dưới theo lòng dân”
Ý kiến của bạn