Biệt dược rất phổ biến trên thị trường hiện nay cho nhóm thuốc chống say tàu xe là Nautamine, thuốc có chứa hoạt chất Diphenhydramine. Loại thuốc chống say tàu xe này được sử dụng rất phổ biến, tuy nhiên, với phụ nữ mang thai và cho con bú thuốc có an toàn không. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau của DS. Nghĩa. Đây là phần 2 của chuỗi bài thuốc chống say xe; phần 1 bàn về Cinnarizine khi mang thai (phần 1).
Phân nhóm chung của thuốc chống say xe Diphenhydramine (Nautamine)
Phân loại mức độ an toàn cho phụ nữ có thai: A (TGA)
Phân loại mức độ an toàn A: thuốc đã được nhiều phụ nữ mang thai và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sử dụng mà không thấy bằng chứng làm tăng tần suất dị tật thai nhi hay các tác hại trực tiếp, gián tiếp khác lên thai nhi. Cơ quan Quản lý Dược phẩm Úc (TGA) xếp diphenhydramine vào nhóm A.
Nhóm thuốc: thuốc kháng histamine H1 thế hệ thứ nhất, cấu trúc ethanolamine, gây buồn ngủ rõ; tác dụng kháng cholinergic giúp phòng và chống say tàu xe.
Tên hoạt chất: Diphenhydramine (trong Nautamine). Hoạt chất cùng nhóm: dimenhydrinat (Bestrip, Desick, Vomina 50, Momvina, Naturimine 50).
Biệt dược: Nautamine (viên nén có vạch chia, mỗi viên chứa 90 mg diphenhydramine diacefylinat, vỉ 20 viên). Các thuốc Bestrip, Desick, Vomina 50, Momvina, Naturimine 50 chứa dimenhydrinat – thuốc cùng nhóm, không phải diphenhydramine đơn thuần.
Chỉ định của thuốc Nautamine (Diphenhydramine)
Phòng và điều trị say tàu xe (buồn nôn, nôn, chóng mặt khi đi tàu, xe, máy bay) cho người lớn và trẻ em trên 2 tuổi.
Chống chỉ định của thuốc Nautamine (Diphenhydramine)
Quá mẫn với các thuốc kháng histamine. Trẻ em dưới 2 tuổi. Do tác dụng kháng cholinergic: nguy cơ glôcôm góc đóng, nguy cơ bí tiểu do bệnh lý niệu đạo – tuyến tiền liệt. Nhìn chung không dùng khi đang cho con bú.
Liều và cách dùng của thuốc chống say xe Nautamine
Uống trước khi khởi hành 30 phút. Nếu vẫn còn triệu chứng, có thể uống lại, mỗi lần cách nhau trên 6 giờ.
- Người lớn và trẻ trên 12 tuổi: 1 – 1,5 viên/lần, không quá 6 viên/ngày.
- Trẻ 6 – 12 tuổi: 1 viên/lần, không quá 4 viên/ngày.
- Trẻ 2 – 6 tuổi: ½ viên/lần, nghiền nhỏ trước khi uống, không quá 4 lần nửa viên/ngày.
Trẻ dưới 6 tuổi cần nghiền viên trước khi uống để tránh sặc.
Chuyển hóa của thuốc Diphenhydramine
Diphenhydramine hấp thu tốt qua đường uống, tan nhiều trong mỡ nên phân bố rộng trong cơ thể. Thuốc chuyển hóa chủ yếu ở gan và thải trừ qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa. Thời gian bán thải dao động khoảng 2 – 9 giờ và dài hơn ở người cao tuổi. Người suy gan, suy thận nặng có nguy cơ tích lũy thuốc.
Thuốc qua được nhau thai.
Một lượng nhỏ thuốc vào được sữa mẹ.
Độc tính của thuốc Diphenhydramine
Ở PNCT: nghiên cứu trên động vật không thấy diphenhydramine gây quái thai. Dữ liệu từ số lượng lớn thai phụ đã dùng thuốc cũng chưa ghi nhận tác dụng gây dị tật hay độc cho thai đáng kể. Tuy vậy, ở trẻ sơ sinh có mẹ dùng kéo dài, liều cao các thuốc kháng histamine có tác dụng kháng cholinergic, hiếm khi ghi nhận các dấu hiệu như chướng bụng, chậm đi phân su, khó bú, nhịp tim nhanh, rối loạn thần kinh.
Ở PNCCB: diphenhydramine vào sữa mẹ với lượng nhỏ nhưng có tác dụng an thần mạnh. Liều nhỏ (25 mg trở xuống), dùng không thường xuyên ít có khả năng gây hại cho trẻ bú mẹ. Liều cao hoặc dùng kéo dài có thể làm trẻ buồn ngủ, quấy khóc hoặc làm giảm tiết sữa, nhất là khi phối hợp với pseudoephedrine hoặc khi sữa chưa về ổn định.
Sử dụng thuốc Nautamine (Diphenhydramine) cho phụ nữ có thai
Có thể cân nhắc dùng Nautamine khi thật cần thiết, trong thời gian ngắn (vài ngày) và đúng liều khuyến cáo. Trong 3 tháng cuối thai kỳ chỉ nên dùng từng lần, không dùng kéo dài.
Nếu mẹ dùng thuốc vào cuối thai kỳ, cần báo cho bác sĩ để theo dõi chức năng thần kinh và tiêu hóa của trẻ sau sinh. Với nôn, buồn nôn do ốm nghén (không phải say xe), doxylamine kết hợp vitamin B6 thường là lựa chọn được ưu tiên.
Sử dụng thuốc Nautamine (Diphenhydramine) cho phụ nữ cho con bú
Thông tin sản phẩm của Nautamine khuyến cáo tránh dùng khi đang cho con bú vì thuốc an thần mạnh. Nếu buộc phải dùng, chỉ nên dùng liều thấp, từng lần, tốt nhất uống sau cữ bú cuối ngày, và theo dõi trẻ có buồn ngủ bất thường, bú kém hay quấy khóc không. Khi cần dùng kháng histamine kéo dài, nên ưu tiên các thuốc kháng histamine không gây buồn ngủ theo tư vấn của bác sĩ, dược sĩ.
Một số tác dụng phụ: hay gặp nhất là buồn ngủ, an thần. Tác dụng kháng cholinergic: khô miệng, táo bón, nhìn mờ, giãn đồng tử, đánh trống ngực, bí tiểu, giảm tiết sữa. Có thể gặp hạ huyết áp tư thế, chóng mặt, mất thăng bằng, giảm trí nhớ và tập trung (hay gặp hơn ở người cao tuổi), lú lẫn, ảo giác; đôi khi lại kích thích, bồn chồn, mất ngủ. Hiếm gặp: giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu tan máu, phản ứng dị ứng (mày đay, phù Quincke, sốc phản vệ).
Chú ý: thuốc gây buồn ngủ nên cần thận trọng khi lái xe, vận hành máy móc; không uống rượu bia trong thời gian dùng thuốc. Thận trọng ở người cao tuổi (dễ hạ huyết áp tư thế, chóng mặt, táo bón, phì đại tuyến tiền liệt). Đã có báo cáo lạm dụng diphenhydramine, chủ yếu ở thanh thiếu niên. Quá liều có thể gây co giật (nhất là ở trẻ nhỏ), hôn mê, rối loạn nhịp tim, cần đưa đến cơ sở y tế ngay.
DS. Nguyễn Bá Nghĩa (DS. Nghĩa)
Ý kiến của bạn