Nghĩa NB

Blog cá nhân của Nghĩa NB

Trang chủ » Kinh doanh » Câu đố bên sông Sài Gòn: Vì sao Việt Nam chưa có một Samsung, và bài học chính sách rút ra

Câu đố bên sông Sài Gòn: Vì sao Việt Nam chưa có một Samsung, và bài học chính sách rút ra

Tháng 8/2024, một bài viết của blogger tài chính Trung Quốc gây tranh cãi khắp mạng xã hội Việt Nam với câu hỏi nhức nhối: “Samsung và BYD của Việt Nam ở đâu?”. Bài viết chẩn đoán một nền kinh tế Việt Nam mắc kẹt ở khâu lắp ráp, lệ thuộc FDI, và kết luận con đường duy nhất còn lại là mô hình chaebol Hàn Quốc. Bài viết này đọc lại luận điểm đó một cách khách quan: giữ lại phần đúng, chỉ ra bảy chỗ lập luận còn yếu, và đối chiếu với dữ liệu chính thức mới nhất từ Chính phủ Việt Nam, Ngân hàng Thế giới và OECD.

Xác định lại nguồn gốc bài viết

Trước khi phân tích nội dung, cần xác định đúng tác giả. “Fan Tong Huang Lao Ban” trong bản dịch tiếng Việt lưu hành trên mạng là phiên âm sai của bút danh 饭统戴老板 (Fàntǒng Dài Lǎobǎn), một blogger tài chính, người sáng lập Viễn Xuyên Nghiên cứu sở (远川研究所) — không phải chuyên gia của một viện nghiên cứu hay cơ quan chính thức nào.

Bài gốc mang tên 《西贡河畔的谜题：越南的三星和比亚迪在哪里？》 (“Câu đố bên sông Sài Gòn: Samsung và BYD của Việt Nam ở đâu?”), đăng lần đầu ngày 9/8/2024. Khi trang Quan Sát Giả (Guancha.cn) đăng lại ngày 10/9/2024, chính trang này ghi chú rõ bài chỉ đại diện cho quan điểm cá nhân của tác giả. Bản video cùng nội dung trên Bilibili và Huxiu còn đặt tiêu đề trực diện hơn: “Chép bài tập của Trung Quốc 38 năm, vì sao Việt Nam không sinh ra được Huawei, BYD của mình?”.

Nói cách khác, đây là một bài bình luận sắc sảo của giới truyền thông tài chính Trung Quốc, có lập trường và đối tượng độc giả riêng. Nên đọc để lấy dữ kiện và lấy phản tư, không nên đọc như một báo cáo chính sách trung lập.

I. Bốn luận điểm cốt lõi của bài gốc

  • Sau 38 năm Đổi mới, Việt Nam chưa có thương hiệu tầm châu Á, trong khi Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc và Trung Quốc đại lục đều đã có sau cùng khoảng thời gian tính từ mốc cải cách của họ.
  • Nguyên nhân là cơ cấu kinh tế kẹt ở khâu lắp ráp, lệ thuộc FDI, chi R&D quá thấp và thiếu chính sách công nghiệp.
  • Con đường khả dĩ duy nhất còn lại là mô hình chaebol Hàn Quốc, với Vingroup là “kẻ được chọn”, dù có rủi ro trở thành một Evergrande phiên bản Việt.
  • Cục diện hiện nay có lợi cho Trung Quốc, vì Việt Nam sẽ còn phụ thuộc chuỗi cung ứng Trung Quốc nhiều năm nữa.

II. Những điểm bài viết đúng — và số liệu mới còn làm nó đúng hơn

Chẩn đoán về một nền kinh tế “hai tầng” là chính xác, và diễn biến sau khi bài viết ra đời không hề làm dịu nó.

Tỷ trọng nội địa trong xuất khẩu tiếp tục co lại. Năm 2025, khu vực kinh tế trong nước chỉ chiếm 22,7% kim ngạch xuất khẩu, và xuất khẩu của chính khu vực này giảm 6,1% (Tạp chí Ngân hàng — Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, 01/2026). Điều đó xảy ra đúng vào năm GDP tăng 8,02%, quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, bình quân đầu người 5.026 USD, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt 930 tỷ USD (Cục Thống kê, họp báo 05/01/2026). Nói cách khác: tăng trưởng càng nhanh thì tỷ trọng FDI càng lớn.

Cường độ R&D vẫn ở đáy. Tổng chi cho nghiên cứu và phát triển của Việt Nam chỉ quanh mức 0,5% GDP (0,54% năm 2021; ước khoảng 0,4% năm 2023), so với trung bình thế giới khoảng 2,3%; theo xếp hạng UNESCO, Việt Nam đứng thứ 66 thế giới về cường độ R&D.

Các định chế quốc tế đi tới cùng kết luận. Ngân hàng Thế giới mô tả Việt Nam như một nền kinh tế “hai đường ray” với liên kết cung ứng hạn chế, và cảnh báo mô hình xuất khẩu thâm dụng lao động, giá trị gia tăng thấp sẽ không đủ cho chặng tiến tới thu nhập cao (World Bank, Viet Nam 2045: Trading Up in a Changing World, 2024).

Chính văn kiện trong nước cũng thừa nhận. Nghị quyết 68-NQ/TW (04/5/2025) nêu rõ: hầu hết doanh nghiệp tư nhân có quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa; phần lớn có năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo thấp; thiếu kết nối với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI (toàn văn Nghị quyết 68-NQ/TW).

III. Phản biện: bảy chỗ yếu của lập luận

1. Phép so sánh “38 năm” thiếu cơ sở

Toyota (1937), Panasonic (1918) và Toshiba đều ra đời trước 1946. Nhật Bản sau chiến tranh là một cường quốc công nghiệp bị tàn phá, không phải một nền kinh tế nông nghiệp. Hàn Quốc và Đài Loan thừa hưởng nền tảng công nghiệp và hạ tầng thời thuộc địa, cộng với viện trợ và tiếp cận thị trường Mỹ ở mức đặc biệt trong Chiến tranh Lạnh. Việt Nam khởi động Đổi mới từ GDP bình quân dưới 700 USD (1986) và chỉ thoát cấm vận của Mỹ năm 1994 — tức chỉ thực sự có khoảng 30 năm hội nhập, không phải 38. Cùng số năm không có nghĩa là cùng vạch xuất phát.

2. Số liệu về chuỗi cung ứng Samsung bị chọn lọc

Danh sách 103 nhà cung cấp mà bài viết dẫn là danh sách nhà cung cấp cốt lõi toàn cầu của Samsung Electronics — một tập hợp rất hẹp. Theo Tổng Giám đốc Tổ hợp Samsung Việt Nam Choi Joo Ho, số doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng của Samsung ở cấp 1 và cấp 2 đã tăng 12 lần, từ 25 doanh nghiệp năm 2014 lên 306 doanh nghiệp năm 2023 (CafeF dẫn nguồn Bộ Kế hoạch và Đầu tư/VOV, 01/2024).

Cần công bằng cả hai chiều: nhận định cốt lõi của tác giả — rằng doanh nghiệp Việt chủ yếu nằm ở tầng giá trị thấp (khuôn, nhựa, bao bì, cơ khí chính xác cơ bản) — là đúng, và nghiên cứu học thuật còn chỉ ra các nhà cung cấp nội địa này gắn với Samsung bằng quan hệ phụ thuộc kiểu độc quyền mua (monopsony). Nhưng khẳng định “không có doanh nghiệp bản địa nào” là sai về dữ kiện.

3. “Không ai biết thương hiệu Việt” là cường điệu

Brand Finance xếp Viettel là thương hiệu giá trị thứ ba ASEAN năm 2024 (8,9 tỷ USD), và Viettel giữ vị trí thương hiệu giá trị nhất Việt Nam 11 năm liên tiếp, đạt 7,9 tỷ USD trong báo cáo Vietnam 100 công bố 02/7/2026 (Tuổi Trẻ, 07/2026). Vinamilk đứng thứ hai với 2,6 tỷ USD và đang mở rộng sang Úc, Ấn Độ, Indonesia, Kazakhstan, Nga.

Tuy nhiên, quy mô mới là vấn đề thật: tổng giá trị 100 thương hiệu Việt hàng đầu chỉ khoảng 43 tỷ USD (2026), sau khi đã giảm 14% trong năm 2025 xuống 38,4 tỷ USD — chưa bằng giá trị một thương hiệu hàng đầu của Hàn Quốc. Cách phát biểu đúng là: thương hiệu Việt tồn tại, nhưng còn nhỏ và tập trung ở viễn thông, ngân hàng, tiêu dùng — chứ không phải ở công nghiệp chế tạo có hàm lượng công nghệ cao.

4. Trích dẫn TS. Nguyễn Đức Thành bị cắt khỏi ngữ cảnh

Câu “chúng tôi không cần chính sách công nghiệp vì chúng tôi có Quảng Châu” nằm trong sách 《溢出》 (Tràn ra: Lịch sử tương lai của chế tạo Trung Quốc) của Thi Triển, NXB Trung Tín, 01/2020 — trong chương mang tên “Vì chúng tôi có Quảng Châu!”.

Trong nguyên tác, đó là một lập luận cấu trúc, không phải một lời tự mãn: “Quảng Châu” là hình tượng chỉ toàn vùng duyên hải đông nam Trung Quốc; Việt Nam quá nhỏ so với khối này, nên mỗi biến động của nó đều làm thay đổi môi trường bên ngoài mà chính sách công nghiệp Việt Nam dựa vào, khiến chính sách đó dễ mất hiệu lực. Chính Thi Triển cũng dành một mục riêng cho “khốn cảnh cấu trúc của Việt Nam”. Theo tường thuật trên The Paper (澎湃新闻), ông Thành cho rằng mức tốt nhất Việt Nam có thể đạt là tìm được lợi thế so sánh trong liên kết với Trung Quốc và tự đặt mình vào một vị trí hợp lý.

Đó là quan điểm học thuật cá nhân của một nhà kinh tế, không phải chủ trương nhà nước. Dùng nó để suy ra “nhận thức của người Việt Nam về chuỗi cung ứng bản địa” là một bước ngụy biện quy nạp.

5. “Chaebol là đáp án duy nhất” là lưỡng phân giả

Hàn Quốc thành công không nhờ bản thân việc có tập đoàn lớn. Điều quyết định là cơ chế mà Alice Amsden gọi là “kiểm soát có đi có lại” (reciprocal control): nhà nước cấp tín dụng rẻ và bảo hộ, nhưng đổi lấy chỉ tiêu xuất khẩu đo được, và rút hỗ trợ khi doanh nghiệp không đạt (Alice H. Amsden, Asia’s Next Giant: South Korea and Late Industrialization, Oxford University Press, 1989). Khi kỷ luật ấy lỏng ra, chính mô hình này dẫn tới khủng hoảng 1997 và sự sụp đổ của Daewoo. Bài viết gốc chỉ mô tả phần “trợ cấp chéo” mà bỏ mất phần “kỷ luật” — tức bỏ đúng biến số quyết định.

Trường hợp VinFast minh họa rủi ro đó bằng số liệu: năm 2025 hãng giao 196.919 xe điện (tăng 102%), doanh thu 90.427,6 tỷ đồng (khoảng 3,6 tỷ USD, tăng 105,4%), nhưng lỗ ròng khoảng 3,9 tỷ USD, biên lợi nhuận gộp âm 42,5% cả năm. Trong báo cáo tài chính 2025 theo chuẩn SFRS, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn 75.859 tỷ đồng và kiểm toán viên nêu yếu tố không chắc chắn trọng yếu về khả năng hoạt động liên tục. Hãng vận hành nhờ khoản vay của Vingroup và cam kết tài trợ không hoàn lại tới 50.000 tỷ đồng (khoảng 2 tỷ USD) của ông Phạm Nhật Vượng (VinFast Auto Ltd., báo cáo tài chính sơ bộ quý IV và cả năm 2025, hồ sơ 6-K, SEC EDGAR).

Kết luận chính sách rút ra không phải “đừng có tập đoàn lớn”, mà là: dòng tiền từ bất động sản trợ giá cho công nghiệp, nếu không kèm điều kiện hiệu suất công khai và giới hạn rủi ro tín dụng hệ thống, chính là con đường Evergrande mà tác giả cảnh báo.

6. Mô hình “thu phí quá cảnh” đang bị phá bỏ

Ngay sau khi bài viết ra đời, trục cạnh tranh đã dịch chuyển từ chi phí lao động sang quy tắc xuất xứ. Tháng 7/2025, khung thỏa thuận Việt–Mỹ đặt mức thuế đối ứng 20% với hàng có xuất xứ Việt Nam và 40% với hàng bị xác định là trung chuyển. Chế độ thuế sau đó biến động rất nhanh: tháng 2/2026 Tòa án Tối cao Mỹ bác thẩm quyền áp thuế theo IEEPA, mức thuế chuyển thành 10% phổ quát theo Mục 122 Đạo luật Thương mại; từ 24/7/2026, sau kết luận điều tra Mục 301 với 60 đối tác, Việt Nam nằm ở nhóm chịu thêm 12,5%. Các nguồn tư vấn hiện chưa thống nhất về hiệu lực còn lại của mức phạt 40% đối với hàng trung chuyển — đây là điểm cần theo dõi liên tục, không nên chốt.

Nhưng xu hướng thì đã rõ và không đảo ngược: “sản xuất thật tại Việt Nam” và “đi qua Việt Nam” từ nay là hai mức chi phí khác nhau. Giả định nền tảng của bài gốc — rằng Việt Nam sẽ yên ổn làm trạm trung chuyển cho hàng Trung Quốc — đã lỗi thời chỉ sau một năm.

7. Phần kết lộ ra lợi ích quốc gia của người viết

Bài gốc thừa nhận thẳng rằng sự yếu kém của chuỗi cung ứng nội địa Việt Nam là điều có lợi cho Trung Quốc, và khuyến nghị chuyển dịch công nghiệp sang Việt Nam thay vì sang Ấn Độ. Một số đoạn còn mang giọng điệu chính trị rõ rệt. Người đọc Việt Nam nên tiếp nhận phần dữ kiện và gạt bỏ phần định khung này.

Ghi chú về các chi tiết chưa kiểm chứng được

  • “Một lãnh đạo cấp cao Samsung từng đảm nhận chức Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam”: không xác minh được; các đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam thời gian gần đây đều là nhà ngoại giao chuyên nghiệp. Không nên trích lại chi tiết này.
  • “Orion Hanel là doanh nghiệp liên doanh lớn nhất Việt Nam”: chưa kiểm chứng được ở cấp độ nguồn sơ cấp.
  • “Samsung chiếm 20–28% GDP Việt Nam”: tỷ lệ này có thể đúng ở giai đoạn đỉnh 2017–2018, khi quy mô GDP còn nhỏ. Với GDP 514 tỷ USD năm 2025, tỷ lệ hiện nay thấp hơn đáng kể và cần đối chiếu báo cáo thường niên của Samsung Việt Nam.

IV. Bối cảnh chính sách đã thay đổi sau bài viết

Bài gốc mô tả một Việt Nam “không có chính sách công nghiệp”. Mô tả đó không còn đúng kể từ cuối năm 2024.

Nghị quyết 57-NQ/TW (22/12/2024) — đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: mục tiêu đến 2030 chi R&D đạt 2% GDP, trong đó hơn 60% từ nguồn xã hội; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực này; kinh tế số tối thiểu 30% GDP; TFP đóng góp trên 55% tăng trưởng. Tầm nhìn 2045: kinh tế số tối thiểu 50% GDP và ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến.

Nghị quyết 68-NQ/TW (04/5/2025) — phát triển kinh tế tư nhân: 2 triệu doanh nghiệp hoạt động vào 2030 (20 doanh nghiệp/nghìn dân), ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, 3 triệu doanh nghiệp vào 2045. Hiện khu vực này có hơn 940 nghìn doanh nghiệp, hơn 5 triệu hộ kinh doanh, đóng góp khoảng 50% GDP và 82% lao động.

Quyết định 2815/QĐ-TTg (28/12/2025) — chương trình quốc gia về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, ưu tiên sáu nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược (mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, camera AI biên, robot tự hành, thiết bị mạng 5G, hạ tầng blockchain, UAV). Mục tiêu 2030: làm chủ ít nhất 80% công nghệ lõi, tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa trên 60%, nội địa hóa không dưới 40%.

Đã có tín hiệu cụ thể ở tầng doanh nghiệp: báo chuyên ngành điện tử Trung Quốc ghi nhận Viettel đã làm chủ trạm gốc 5G từ 4T4R đến 8T8R và đang tiến tới 32T32R, 64T64R; CT Group công bố nguyên mẫu chip IoT tự thiết kế CTDA200M tháng 7/2025 cùng hai nhà máy đóng gói — kiểm thử.

Song cần giữ tỉnh táo: đi từ 0,4% lên 2% GDP cho R&D trong năm năm là tăng gấp năm lần. Chưa nền kinh tế nào đạt tốc độ đó. Các nghị quyết là điểm xuất phát, chưa phải kết quả; điều quyết định nằm ở cơ chế thực thi.

V. Chẩn đoán lại: sai ở cơ chế, không ở loại hình doanh nghiệp

Vấn đề của Việt Nam không phải là thiếu một tập đoàn kiểu chaebol. Vấn đề là thiếu cơ chế chuyển hóa dòng FDI khổng lồ thành năng lực nội sinh, và thiếu kỷ luật gắn hỗ trợ với hiệu suất.

Bằng chứng cho thấy kênh chuyển hóa này có thật và hiệu quả cao: theo OECD Economic Surveys: Viet Nam 2025, doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi giá trị toàn cầu có năng suất cao hơn 55% so với doanh nghiệp không tham gia; doanh nghiệp xuất khẩu cao hơn 27% và doanh nghiệp nhập khẩu cao hơn 45%, sau khi đã kiểm soát quy mô và ngành. Mức chênh lớn nhất nằm ở hóa chất, thiết bị vận tải, thiết bị điện — đúng các ngành Việt Nam muốn leo lên. Vấn đề là quá ít doanh nghiệp đi được vào kênh đó.

Ngân hàng Thế giới gọi yêu cầu cải cách này là “cú hích thể chế” (institutional big push) — điều kiện để giải phóng khu vực tư nhân, chứ không phải là việc chọn ra một nhà vô địch.

VI. Tám trục giải pháp

  1. Hỗ trợ có điều kiện, có thời hạn, có công bố. Mọi ưu đãi đất đai, tín dụng, thuế cho doanh nghiệp dẫn dắt cần gắn với ba chỉ số đo được: doanh thu xuất khẩu, tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa, và chi R&D trên doanh thu. Kèm theo điều khoản tự hết hiệu lực (sunset clause) và báo cáo công khai hằng năm — đây chính là phần “kiểm soát có đi có lại” mà bài gốc bỏ sót.
  2. Chọn nhà vô địch bằng thi đấu, không bằng chỉ định. Phân bổ hỗ trợ theo thành tích thị trường quốc tế, mở cho cả doanh nghiệp nhà nước lẫn tư nhân, theo cơ chế giải đấu nhiều vòng. Song song, giám sát chặt dòng tín dụng bất động sản trợ giá chéo cho công nghiệp. Bài học Evergrande về bản chất là bài học quản trị rủi ro hệ thống ngân hàng, không phải bài học về ô tô điện.
  3. Dùng công cụ tương thích WTO và FTA. Việt Nam không thể quay lại trợ cấp xuất khẩu trực tiếp mà không đánh mất lợi thế từ mạng lưới FTA hiện có. Các công cụ an toàn hơn: ưu đãi thuế bội chi cho R&D, tài trợ đào tạo kỹ sư, phòng thí nghiệm dùng chung, mua sắm công cho sản phẩm đổi mới, bảo lãnh tín dụng cho nhà cung cấp nội địa.
  4. Chuyển trọng tâm FDI từ “vốn đăng ký” sang “liên kết”. Ưu đãi cho dự án FDI mới nên tính theo tỷ lệ mua hàng từ nhà cung cấp nội địa và cam kết chuyển giao kỹ sư, thay vì theo quy mô vốn — tham khảo chương trình nâng cấp nhà cung cấp nội địa của Singapore và Malaysia.
  5. Biến xuất xứ thành lợi thế cạnh tranh, không chỉ là gánh nặng tuân thủ. Trong kỷ nguyên thuế theo xuất xứ, hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch là công cụ tách “hàng Việt thật” khỏi “hàng đi qua Việt Nam”. Mỗi phần trăm giá trị gia tăng nội địa thực trở thành một lớp hào bảo vệ thị trường Mỹ và EU cho doanh nghiệp sản xuất thật.
  6. Chọn ngách có cầu nội địa và có nền tảng sẵn. Không thể dàn trải trên nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược cùng lúc. Nên dồn lực vào nơi đã có năng lực và có thị trường: thiết bị viễn thông, dịch vụ phần mềm và thiết kế vi mạch, chế biến nông–thủy sản, xe điện hai bánh.
  7. Đầu tư vào tri thức ngầm, tức là vào con người. Phần quan trọng nhất của năng lực chế tạo không nằm trong bản vẽ mà nằm trong tay nghề và thói quen tổ chức — thứ chỉ di chuyển theo con người. Hệ quả chính sách: khuyến khích dòng kỹ sư và quản lý cấp trung rời khu vực FDI để lập doanh nghiệp hoặc gia nhập nhà cung cấp nội địa, mở rộng đào tạo STEM bậc đại học, và có chính sách thu hút kỹ sư người Việt ở nước ngoài.
  8. Chạy đua với đồng hồ dân số. Tổng tỷ suất sinh đã xuống dưới mức thay thế; cửa sổ dân số vàng đang khép. Chỉ tiêu cần được coi là chính không phải tốc độ GDP, mà là đóng góp của TFP vào tăng trưởng — hiện khoảng 47%, mục tiêu trên 55% — cùng với hệ số ICOR. Tăng trưởng 8% nhờ vốn và lao động giá rẻ không giải quyết được bài toán mà bài viết đặt ra; tăng trưởng nhờ năng suất thì có.

Kết luận

Bài viết gốc chẩn đoán đúng triệu chứng: kinh tế hai tầng, R&D ở đáy, thương hiệu nội còn nhỏ và ở sai tầng giá trị. Nhưng bài sai ở ba chỗ: phép so sánh lịch sử thiếu cơ sở, một số dữ kiện bị chọn lọc hoặc cắt khỏi ngữ cảnh, và đơn thuốc “chaebol hoặc không gì cả” là một lưỡng phân giả bỏ mất biến số quyết định là kỷ luật hiệu suất.

Câu hỏi đúng cho Việt Nam không phải “Samsung của Việt Nam ở đâu”. Câu hỏi đúng là: bằng cơ chế nào để biến gần bốn phần năm kim ngạch xuất khẩu đang nằm trong tay khu vực FDI thành năng lực nội sinh — trước khi lợi thế dân số và lợi thế thuế quan cùng khép lại. Việc Việt Nam có sinh ra một Samsung hay không là hệ quả, không phải mục tiêu.

Nguồn tham khảo

Văn kiện và số liệu chính thức Việt Nam

Nguồn tiếng Trung (bài gốc và ngữ cảnh)

  • 饭统戴老板, 《西贡河畔的谜题：越南的三星和比亚迪在哪里？》, đăng 09/8/2024; đăng lại trên 观察者网 (Guancha.cn) ngày 10/9/2024.
  • 施展, 《溢出：中国制造未来史》, 中信出版集团 (NXB Trung Tín), 01/2020.
  • 澎湃新闻 (The Paper) — ngữ cảnh đầy đủ phát biểu của TS. Nguyễn Đức Thành.

Định chế quốc tế và doanh nghiệp

Ghi chú: các số liệu doanh nghiệp và thuế quan trong bài biến động nhanh theo thời gian; nên đối chiếu lại tại thời điểm sử dụng. Những chi tiết không kiểm chứng được ở cấp nguồn sơ cấp đã được đánh dấu rõ trong bài.

Bài viết liên quan:

Reader Interactions

Ý kiến của bạn